Paylaşımlı Hostingde PHP Script Kurulumu: Sık Yapılan 7 Hata

Paylaşımlı hosting, uygun fiyatı ve kolaylığıyla küçük işletmelerin ve girişimcilerin ilk tercihidir. Ancak PHP script kurulumu sırasında yapılan küçük hatalar, siteyi tamamen çalışmaz hale getirebilir. Bu yazıda paylaşımlı hostingde en sık karşılaşılan 7 kurulum hatasını ve pratik çözümlerini paylaşıyoruz. Bu hataları önceden bilmek, saatlerce sürecek sorun giderme çabasından sizi kurtarır.

1. Yanlış Dosya Yerleşimi

En yaygın hata, dosyaları yanlış klasöre yüklemektir. Çoğu modern script, public klasörünü web kökü olarak bekler. Eğer her şeyi doğrudan `public_html` içine çıkardıysanız, tüm isteklerin `public` klasörüne yönlendirilmesi için bir kök `.htaccess` dosyası eklemeniz gerekir. Aksi halde ziyaretçiler ana sayfa yerine dosya listesi veya boş bir sayfa görür.

Çözüm

Ya alan adının belge kökünü (document root) `public_html/public` olarak ayarlayın ya da kök dizine yönlendirme yapan bir `.htaccess` oluşturun. Bu, hem sitenin açılmasını hem de `.env` gibi hassas dosyaların dışarıdan erişime kapatılmasını sağlar. Güvenlik açısından bu ayrım son derece önemlidir.

2. .htaccess ve mod_rewrite Sorunları

Temiz URL'ler (SEO dostu adresler) için Apache'nin mod_rewrite modülü gerekir. Bazı hostinglerde bu modül kapalıdır veya `.htaccess` dosyası göz ardı edilir. Bu durumda ana sayfa açılsa bile alt sayfalar 404 hatası verir.

Hosting panelinden mod_rewrite'ın açık olduğundan emin olun.
`.htaccess` gizli bir dosyadır; dosya yöneticisinde "gizli dosyaları göster" seçeneğini işaretleyin.
Bazı arşiv programları nokta ile başlayan dosyaları çıkarmaz; `.htaccess` yoksa elle oluşturun.

3. Yanlış PHP Sürümü

Modern scriptler genellikle PHP 8.0 ve üzeri ister. Hosting'iniz eski bir sürüm çalıştırıyorsa, "Parse error" veya beyaz ekran hatası alırsınız. Bu, en çok kafa karıştıran hatalardan biridir çünkü genellikle hiçbir açıklama göstermez.

Çözüm

cPanel'deki PHP Selector veya MultiPHP Manager üzerinden sürümü güncelleyin. Script'in gerektirdiği eklentilerin (pdo_mysql, mbstring, curl, openssl) açık olduğunu kontrol edin. Eksik bir eklenti, ödeme veya e-posta gibi belirli özelliklerin çalışmamasına yol açar.

4. Veritabanı Bağlantı Hatası

"Veritabanına bağlanılamadı" hatası, yanlış girilen bilgilerden kaynaklanır. Paylaşımlı hostinglerde veritabanı ve kullanıcı adları genellikle bir önek ile gelir (örn. `kullanici_veritabani`).

`.env` dosyasına tam (önekli) adları girin.
`DB_HOST` değeri genellikle `localhost` olmalıdır.
Kullanıcıya veritabanı üzerinde tüm yetkileri verdiğinizden emin olun.
Parolada özel karakter varsa, doğru kopyalandığından emin olun.

5. Dosya İzinleri

Yanlış dosya izinleri, "yazma hatası" veya "500 Internal Server Error" ile sonuçlanır. Klasörler genellikle 755, dosyalar 644 olmalıdır. Yükleme, önbellek ve log klasörlerinin yazılabilir olduğundan emin olun. İzinleri aşırı açık (777) yapmak ise güvenlik açığı oluşturur; gereğinden fazla izin vermeyin.

6. Eksik Yükleme (Bozuk Dosyalar)

FTP ile yükleme sırasında bağlantı kopması, bazı dosyaların eksik veya bozuk aktarılmasına yol açar. Bu durumda site rastgele ve açıklanamaz hatalar verir; bir sayfa çalışırken diğeri çalışmaz.

Çözüm

Mümkünse dosyaları zip olarak yükleyip hosting üzerinde çıkarın. Bu, hem daha hızlıdır hem de eksik dosya riskini ortadan kaldırır. Yüklemeden sonra dosya ve klasör sayısını karşılaştırarak eksik olmadığını doğrulayın.

7. Güvenlik ve İzin Vermeyen Sunucu Ayarları

Bazı hostingler güvenlik nedeniyle `exec`, `curl` veya harici bağlantıları kısıtlar. Ödeme entegrasyonu veya API çağrısı yapan scriptler bu durumda çalışmaz. Ödeme sağlayıcısına ulaşamayan bir mağaza, satış yapamaz.

Hosting desteğinden `allow_url_fopen` ve `curl` desteğini isteyin.
Ödeme sağlayıcısının IP adreslerinin engellenmediğini doğrulayın.
Bellek limiti (memory_limit) düşükse, artırılmasını talep edin.

Kurulum Öncesi Kontrol Listesi

Kuruluma başlamadan önce şunları hazırlayın: PHP 8+ hosting, MySQL veritabanı, SSL sertifikası ve alan adı. İhtiyacınız varsa alan adı sorgulama aracımızı kullanabilirsiniz. Bu ön hazırlık, kurulumu çok daha sorunsuz hale getirir ve olası hataların çoğunu baştan engeller.

Kurulum Sonrası Yapılması Gerekenler

Script çalışmaya başladıktan sonra iş bitmez; birkaç önemli adım daha vardır. Öncelikle yönetici parolasını değiştirin ve mümkünse iki adımlı doğrulama ekleyin. Ardından `.env` dosyanızda `APP_URL` değerini gerçek alan adınızla, `APP_DEBUG` değerini ise `false` ile güncelleyin; bu, hataların ziyaretçiye görünmesini engeller.

Ayrıca sitenizin düzenli yedeğini alın. Çoğu hosting paneli otomatik yedekleme sunar; bunu etkinleştirin. Bir güncelleme veya hata durumunda yedek, sizi kurtaracaktır. Son olarak, zamanlanmış görevler (cron job) gerektiren özellikler varsa bunları hosting panelinden tanımlayın. Bu adımları atladığınızda site çalışıyor gibi görünse de, ilerleyen dönemde güvenlik ve veri kaybı sorunlarıyla karşılaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

500 hatası alıyorum, ne yapmalıyım? Genellikle dosya izinleri veya `.htaccess` kaynaklıdır; izinleri ve rewrite kurallarını kontrol edin. Beyaz ekran görüyorum? PHP sürümünü ve `APP_DEBUG` ayarını kontrol edin; hata loglarına bakın. Site açılıyor ama tasarım bozuk? CSS dosyanız yüklenmiyor olabilir; `APP_URL` ayarınızın doğru olduğundan emin olun ve tarayıcı önbelleğini temizleyin (Ctrl+F5). Composer olmadan script kurabilir miyim? Evet, saf PHP ile yazılmış scriptler genellikle Composer gerektirmez; bağımlılıklar zaten pakete dahildir. Alt klasörde çalıştırabilir miyim? Çoğu script alt klasörde de çalışır; ancak `APP_URL` ayarını klasör yolunu içerecek şekilde güncellemeniz gerekir.

Sonuç

Paylaşımlı hostingde PHP script kurulumu, doğru adımları bildiğinizde oldukça basittir. Yukarıdaki 7 hatadan kaçınarak sitenizi ilk denemede sorunsuz yayına alabilirsiniz. Bir sorunla karşılaştığınızda paniğe kapılmayın; hataların çoğu dosya yerleşimi, izinler veya veritabanı bilgileriyle ilgilidir ve dakikalar içinde çözülür. Hosting firmanızın destek ekibi de bu tür konularda size yardımcı olabilir. Framework gerektirmeyen, saf PHP ile yazılmış scriptler paylaşımlı hostingde en az sorunla çalışır ve en az bakım gerektirir. Bu tür çözümler için PHP script kategorimizi inceleyebilirsiniz. Doğru script ve doğru kurulum, sorunsuz ve uzun ömürlü bir web sitesinin iki temel taşıdır.